Planetaki Planet BloGastrónomos Galegos

Otra manera de ver la comida

2012-02-09T16:51:10Z

Será que tengo unos días de mucho trabajo fotográfico gastronómico, que ver que alguien puede ver otras cosas en un brécol, me da ánimo

A cerna do Patrimonio Cultural son as persoas

2012-02-09T14:34:35Z

Equipo de Pena Furada – Campaña 2011

Durante este outono, un equipo de persoas dos que poucos nos coñeciamos persoalmente entre nós confiamos os uns nos outros e axuntámonos para sacar adiante un proxecto: unha intervención arqueolóxica branda nun outeiro de Coirós que revelou moito máis do que agardabamos. Todas estas persoas fixérono por paixón, por curiosidade e por emoción: experimentaron o pasado nas súas mans e sentaron as bases, outra vez (houbera meritorios intentos nos 80) dunha relación máis directa e colectiva co patrimonio cultural en Galicia. Das persoas, e da relación co patrimonio cultural, das posibilidades, desafíos e dificultades, falaremos hoxe, ás 20.30 h., na Gentalha do Pichel, en Compostela. A entrada libre e de balde.

Cadrocópteros en formación

2012-02-09T14:34:35Z

Xa saben que estou/estamos moi interesado na intelixencia ambiental, e especialmente na xeneración de drones que reaccionan co contorno e entre eles. Andamos cismando nestes momentos en dous proxectos (un deles máis indie, e outro un pouco máis académico) que empregan este tipo de tecnoloxías: un deles explora os fluxos de datos obtidos do contorno e a súa conversión a linguaxe natural (e ata aquí podo ler) e outro céntrase no desenvolvemento de formatos narrativos vinculados á intelixencia ambiental. Este vídeo amosa a rapidez do avance na comunicación e coordinación entre drones. Aínda que a saba de fondo é ben cutre, creo que o interesante é a rapidez de pasos dados nos últimos anos neste sentido por equipos de investigación en todo o mundo.

Repúblicas de Homes Libres: o eslabón perdido do Casón

2012-02-08T13:41:22Z

Fotos: Sole

Nunha espectacular localización sobre a ría de Ortigueira atópase un dos poucos castelos altomedievais galegos que foron escavados nalgún momento. Iso converte ao castelo do Casón nunha sorte de valioso lugar para comprender a transición entre modelos de fortificación na Alta Idade Media. Foi o arqueólogo Emilio Ramil quen fixo unhas pequenas sondaxes neste lugar no ano 1998. Eu non atopei ningunha publicación destas sondaxes, pero polos carteis que aínda sobreviven no castelo, cóntase que Ramil desenterrou na escavación anacos de cerámica que lle fan situar a cronoloxía do lugar ao redor do século XI, pero hai que ter en conta que o avance dos estudos sobre cerámica medieval foron amplos nos últimos dez ou quince anos e ao mellor levan a cronoloxía para diante…ou para atrás.

O que vemos é un interesantísimo recinto que lembra a un castro, aínda que ten curiosos detalles que te farían sospeitar da súa cronoloxía. Atópase nun estado de conservación espectacular, e ten unha notable complexidade de fortificacións. Un foxo corta a dorsal no que se ubica, despois chega un terraplén de terra -moi similar como elemento defensivo ao doutros castelos altomedievais, como o de San Xurxo do Pindo- e que me fan pensar mesmo nunha orixe anterior do lugar, como castro, e por riba dese terraplén, unha notable muralla de pedra de dous metros de ancho que cingue a croa superior. Dentro dela, está o motivo polo que eu titulo así o post: unha curiosa muralla interna que divide de xeito transversal a croa.

O último reduto no castelo do Casón

Creo ver nela algo que posteriormente tamén estará na gramática das fortalezas baixomedievais europeas, como Pambre: o donjon, o último reduto, a Torre de Homenaxe. Aquí, ao redor do ano 1000, as Torres de Homenaxe non existen como tales: o que fan os construtores desta impoñente fortaleza é dividir a croa e separar o tramo máis alto da fortificación da outra a través dun muro transversal. Aínda que sabemos moi pouco, inmediatamente lembreime de outra divisoria transversal nas croas, tal cal esta: está no Castro Lupario, que sabemos que tivo ocupación na Antigüidade tardía ou na época altomedieval, aínda que alí ao mellor se traducía nunha empalizada de madeira. Se cadra haxa que imaxinar da banda máis alta as casas do señor, e da banda máis baixa deste muro o gando, ou as casas dos soldados. A propia croa parece evidenciar non só un último recurso defensivo, senón tamén unha diferencia social. Fascinante.

O Castelo do Casón evidencia, unha vez máis, a particularidade arqueolóxica da Mariña: este tipo de fortificación altomedieval é bastante diferente ao que teño visto máis ao sur do país. Pero tamén é certo que, despois de ver o Casón, con certeza debemos ter confundido moitas veces castros -ao mellor non tan ben preservados, ou máis cubertos de frouma- con fortalezas como esta: só os achados arqueolóxicos e un estudo máis en profundidade poden dar as evidencias de ocupación temporal. Que pouco sabemos aínda!

O plano do Casón

Gourmets dun só produto

2012-02-08T13:41:22Z

É máis que frecuente desde a quinta de Brilat-Savarin atribuír o estilo gourmet a un fenómeno das clases acomodadas, urbanas, e como mínimo algo cultas. Velaí que o gourmet procura os alimentos de maior calidade, disfrutando tanto de rarezas como de produtos que sobrancean fronte á inanidade xeral do andel do supermercado, ben pola súa orixe, ben pola súa excepcional calidade. Ás clases populares supónselle unha capacidade acrítica para inxerir alimentos, ou unha ausencia de preocupacións nese sentido: monocomedores entusiastas de churrasco con patacas, incapaces de apreciar as sutilezas dos alimentos, porque o importante é «fartar». Sen embargo, o pracer pola selección dos alimentos na procura dos sabores e da calidade é un don común a todos. Unha das revelacións máis curiosas da nova arqueoloxía, por exemplo, é descubrir como as comunidades galaicas da costa seleccionaban o marisco e despreciaban algúns tipos de moluscos abundantes na área en beneficio doutras especies. Nese rexistro dos concheiros está presente, como unha revelación, o gusto case gourmet.

Sen embargo, unha vez superado o horizonte mínimo da subsistencia, é máis que interesante como funciona a aventura do gusto en todo tipo de persoas e clases sociais. Se os gourmets urbanitas dedican a súa devota atención a unha certa diversidade de produtos, a xente de estilo máis popular especialízase a conciencia nun ou dous como máximo. Coñezo unha entidade na que os seus bedeis, nunha rutina semanal sen concesións, desgranan desde hai décadas, todos os luns, as virtudes dos mesóns e casas de comidas da contorna compostelana na elaboración do polbo á feira. Nunca lles escoitei falar doutro produto nin doutro prato. Sempre polbo á feira, sempre os luns, e sempre son lugares (do rural) aos que se vai a fin de semana, que é o escenario temporal das aventuras culinarias. Tal tenacidade, tal constancia, lévalles a unha percepción absolutamente milimétrica das variables que definen un polbo á feira: a dureza do animal, o tamaño dos rabos, a súa consistencia, a calidade de aceites e pimentóns, a variabilidade das racións e o número de palillos por ración. Eu non dubido en preguntarlles a estes gourmets dun só produto polos lugares nos que ir satisfacer caprichos de polbo á feira, porque vanme dar as indicacións máis detalladas posibles sobre todos estes factores.

O ser humano ten como unha das súas grandes capacidades a de facer zoom, a de focalizar e prestar atención aos detalles ao máximo. Mentres varios son capaces de pasar cinco horas falando de viños, outros non entenden como se pode soster máis de media hora de conversa ao respecto. O mundo da gastronomía é sempre un exercicio de tolerancia e comprensión, na medida en que todos debemos aceptar que o que sostén este mundo que nos dá sabores felices a todos, é o puro gusto, que é algo totalmente subxectivo. Eu atopei a sutileza, o refinamento e a elegancia nos gustos aló onde teño ido e comido: desde as señoras que distinguen a tersura dos grelos con precisión ata os vellos pescadores retirados que aprecian as horas que leva morta unha faneca. Coma os relatos lendarios e de vida no rural e na costa, é unha sabiduría gañada pola repetición, unha e outra vez, durante toda unha vida. E aí está a diferencia: mentres o gourmet urbanita é tremendamente variable nos seus gustos, o comedor tradicional repite como parte do proceso, repite como un xeito de continuar vinculado no mundo. Hai moitos anos, volvendo no shangai de Barcelona, unha vella nai que levaba canda ela un mociño maleducado cun tumor cerebral sabíase volver esencialmente para recuperar os chourizos afumados da súa casa de Santa María de Labio. Quen lle pode dicir a esa muller que non procuraba a felicidade -e o alivio- momentáneo no único sabor duns chourizos caseiros que son o vínculo máis estreito que garda co seu fogar?

«É dificil dicir onde remata o mundo conectado e onde comeza o mundo salvaxe»

2012-02-07T04:44:39Z

Impresionante Bear 71, este documental interactivo de Jeremy Mendes e Jeanne Alison visible no National Film Board de Canadá. Trátase dun documental de duración estimada de arredor de vinte minutos (xa sabedes que nos medios interactivos a duración é algo relativo) que aborda a vida do Oso 71, un exemplar salvaxe que habita nas montañas rocosas canadenses, sometido a cada vez maior presión ambiental. O documental ten unha magnífica disposición: mentres a voz en off enfía un sentido narrativo, a interfaz convértese nunha ferramenta de exploración dun modernísimo bosque no que temos acceso ás numerosas cámaras e sensores que controlan a vida salvaxe e onde humanos e bestas se moven ao teu carón. Aquí pódese ver.

Hush

2012-02-06T12:56:09Z

vivo, moi vivo… serán castes esquecidas durante séculos e viñedos perdidos no tempo, ou cecais por iso e gardaban unha forza ancestral, primitiva e salvaxe (nome do seu viño branco que tomarei no mas) así a todo non golpea con pesadeces, nin corta o trago, todo o contrario, invita a ser gozado sen paraxe. Viveza que vibra con sabrosura deixando no gusto unha sensación de ledicia saltarina, cos recordos dos viños de antano cincelados nun carballo novo que fica na distancia.

brillante cor, relucente boca, luminosos aromas… tamén relucente cor, brillante boca, luminosos aromas, ou…

Ule vermello, entre torrados que aínda deixan o seu rastro, despois negro de froita e negro fondo de chocolate entrelazado con menta. E sobre todos os aromas un balsámico multiplicado por dous ou por tres: polo fío mineral da terriña, polos matos do bosque e polas herbas do campo que animan todo este ambiente vivo.

Hush 09 (d.o. Ribeiro). Un Viño de Encostas elaborado por X. L. Sebio de bagos en “silencio de cepas de castes esquecidas cultivadas a man en chan de arxilas e xistos”.

As castes? se coñecen a Sebio comprenderan que non as mente, tampouco lle preguntei porcentaxes, sabía que para el, como para a maioria de elaboradores do Ribeiro co seu consello regulador á fronte, as castes non son nada máis que un dos factores que conforman o seu terroir, e seguramente non o máis importante.

Asi a todo gústame dicir carabuñeira!!… encántame, entre outros moitos nomes de castes. Tiñamos un verxel de variedades, aínda o temos por descubrir, enchido de nomes agarimosos para mencionar nos viños deste pais.

Os outros factores da terriña de seu, da que orixinou o Hush, forman parte dunha busca por viñedos tradicionais, de solos variados, nas encostas do Avia, onde se repregaron as castes máis antigas, mesturadas no tempo coas sucesivas achegas doutras castes vindas de alén destes vales. O Ribeiro ven sendo o lugar onde remataban todas as castes do pais.

Escribindo sobre os viños de Sebio non atopo mellor momento que este para apoiar a reivindicación da verba vigneron que fai Joan Pallarés desde o seu Devinis

Viento sur

2012-02-05T14:48:03Z

Donde nací siempre se dijo que el viento Sur, era el “limpiaba”. Nada mejor para terminar un temporal, una tormenta, una temporada de calor asfixiante, como un Pampero. Un viento galopador.
Son tiempos en que algunos quieren que veamos, y a veces lo consiguen, todo negro. Sin embargo hay que mirar con otros ojos en éstos momentos y abrir mas los oídos y el corazón y las manos…
La voz de María Elena Walsh con los acordes de Lito Vitale

Gracias Juan Alfonso por recordarme éstos versos.

Pena Furada: o traballo continúa

2012-02-05T12:34:08Z

Foto: Antón Malde. Penedo na terceira porta (sur) do xacemento

Aínda que non nos lérades moito sobre Pena Furada nestes meses non quere dicir que non esteamos a traballar en moi diferentes aspectos do xacemento, preparando a campaña do ano que vén. De feito, son meses fascinantes, tanto no procesado dos datos como no deseño de estratexias experimentais de investigación, financiamento, xestión e protección de bens patrimoniais. Canda iso, continúan os traballos de medición, de día e de noite, que nos continúan amosando cousas novas: ao facelo con escuridade, estamos vendo algunhas cousas que antes non advertiramos. Aquí vedes os pés de Elisa Amigo. O vindeiro xoves 9, na Gentalha do Pichel (Compostela), poderedes coñecer as novidades que temos sobre Pena Furada.

O Muíño de Trigo: un recoleto restaurante nas terras do Eume

2012-02-05T04:51:04Z

Fotos: Sole

No concello coruñés de Cabanas, ben pretiño de Pontedeume, atópase o Muíño de Trigo [T: 981432185/localización]. Chegamos a el recomendados por Manoel Foucellas, quen leva a gala ser o primeiro cliente que chegou en grúa a este restaurante.

O que destaca do Muíño de Trigo é a cucada, digámolo así. Ocupando un antigo muíño fariñeiro, o local debe ter unhas sete ou oito mesas repartidas entre dous pisos, cunha decoración que enfatiza a calidez. Este é un exemplo fantástico de restaurante con encanto. Aquí sírvese unha gastronomía de notas tradicionais moi ben resolta, con notas ilustradas e unhas presentacións impecables. Absolutamente recomendable a filloa de peixe e marisco, o bacallau con choquiños guisados, ou o lombo de xabarín, que iso foi o que tocamos. De postre non se mate a escoller, e pida este surtidiño de medias racións dos postres caseiros de Lourdes, a cociñeira. A todo isto, úneselle unha atención esmerada e unha adega amplia e ben selecta, tirando ao estilo clásico pero con moitas referencias.

Se van, préstenlle por certo atención a este home, Fernando, todo un espectáculo. Un gran profesional ferrolano que, ademáis, non dubidará en darlles conversa se lle dan cancha. Pagamos uns trinta e algo de euros por cabeza. Barato non é, pero cómese con moito gusto.

O noso futuro, o noso presente

2012-02-04T20:59:51Z

Fotos: Sole

A miña teloneira explicando os sacrificios maias

Onte vivín unha experiencia fermosísima na Biblioteca de Rialeda (Oleiros). Alí, todos os anos, o centro organiza un modélico ciclo de divulgación científica con recursos cero (os relatores non percibimos dietas nin remuneración) destinado a nenos e adolescentes. O ciclo leva a eminentes e coñecidos divulgadores e científicos que, durante unha hora (ou máis) imparten a unha audiencia de educadísimos nenos curiosidades, fundamentos ou nocións máis complexas de matemáticas, bioloxía, físicas, e a partir deste ano, ciencias sociais e Historia. Todo é fantástico, tan abraiante e lóxico á vez que te preguntas como é que noutras partes de Galicia non se fai o mesmo. Cando chegas, todo o pequeno salón de actos está cheo de libros, películas e cómics da biblioteca ao redor do tema que se imparte: no meu caso, toda a vikingada, mesmo cos libros galegos sobre o tema, álbumes ilustrados de mitoloxía…para que os nenos os collan se queren profundizar no tema nas súas casas. Antes de ti, unha nena dos colexios da zona preséntalle aos nenos, durante 10 minutos, un tema histórico que lle guste. A miña teloneira escolleu os maias, xa que este é o ano no que eles predeciron a fin do mundo.

E velaquí comezou a miña máis complicada comparecencia sobre os ataques vikingos a Galicia e o rexistro arqueolóxico da época. Teño que dicir que, malia que falo todas as semanas varias veces en público, estaba aterrado: a última vez que impartira algo a xente de 10 anos debeu ser hai máis dunha década. Así que me dispuxen a contar o que eu sabía que lles podería interesar. O que me interesaría a min se tivera os seus anos. E aconteceu o que me sorprendeu. Dáballes noción de interpretación do terreo, para ver se eran capaces de recoñer as alteracións artificiais da paisaxe: murallas discretas e foxos recheos no medio de infames eucalipteiras. Uns cantos mallábanas, detectaban cousas que moitas veces, os adultos, non conseguen recoñecer nin aínda que llas expliques. E fritíanme a preguntas absolutamente pertinentes:

-Como se entendían os vikingos e os galegos se falaban linguas diferentes?
-Por que tiñan esas cabezas na parte dianteira dos barcos?
-Por que o señor escapou con todas as riquezas, que debían pesar moito?
-Por que despois de roubar un mosteiro queimábano, se xa quedaran con todo?

Reflexionabamos sobre o prezo dos secuestros e a vida das persoas.

-A ver, nenos, canto vale a vida dunha persoa querida que está presa nun barco dos Lordomanos?
-Cincocentos mil millóns! -saltaba un bulideiro loiro.
-Pois valía unha espada, unha camisa, unha vaca, tres modios de sal…
-Que pouco!
-Pouco? Ou sería moito nesa época? (fiquei pensando, isto é moi bo, pero teño que desenvolver máis esta parte do prezo da vida para os nenos, está verde)

Manolo González, a quen lle agradezo a asistencia, reflexionaba sobre a educación desde a súa experiencia docente en secundaria.

-A esta idade son incribles. Logo convertémolos en autómatas. Aí é onde se ven os problemas da educación actual.

Estivemos hora e pico falando do tema. Nas vindeiras semanas coñecerán os petróglifos de Pena Furada, os gases e os líquidos, as enerxías renovables, o xardín de Mendel, o funcionamento das redes neuronais e verán como a química os rodea. Ao rematar -eu estaba exhausto- pensei que estes nenos son tremendamente afortunados porque contan, no seu concello, con persoal competente dinamizando esas espirais de coñecemento que son as Bibliotecas. Pensei o baratas que resultan as bibliotecas, en relación aos enormes beneficios que dan ás súas comunidades: son unha auténtica ganga que moitos se empeñan en poñer en entredito con desvergoña. Pensei en como me gustaría que, en moitos sitios de Galicia, os nenos puideran acceder a outras vías de coñecemento alén dos procesos institucionalizados. Pensei que é, sobre todo, cuestión de vontade, da esixencia de pais, de funcionarios técnicos e da propia sociedade que o esixa: máis que nunca precisamos ciencia e cultura.

Mil disculpas señora Wislawa

2012-02-04T15:22:56Z

Muchas veces uno va a un sitio o participa de una reunión y escucha un comentario sobre un libro, un cuadro o una película y sin tener ni pajolera idea, asientes o ves como todos a tu alrededor lo hacen.
Pasa también ahora que en las redes sociales de repente hay un acontecimiento, de cualquier índole y entonces como en ola, todo el mundo publica algo, comenta o “comparte”.

Eso me encanta porque muchas veces aprendo, descubro y me emociono, río o reflexiono gracias a descubrimientos que dejan al descubierto mi incultura y el frustrante hecho de que por mas que puedo leer varios libros al día, aun soy una burra.

Si algo he aprendido con los años, es que cuando en un sitio se habla de algo que desconozco, no se me caen los anillos por decir ¿de quien o de qué habla?
Gracias a hacerme esa concesión de reconocimiento publico de desinformación cada día amplio horizontes y tengo la sensación de que aunque no llegaré ni a asomarme a un mínimo de conocimiento aceptable, restaré bastante de mi ignorancia.
Hace un par de días, con rubor debo decirlo, leí que se había muerto una poeta polaca que fue premio Nóbel. Por esas cosas de las estadísticas alguna vez escuchara que los premios que iban a literatura en verso, en prosa etc y su nombre resonó, pero se borró o desdibujó en mis recuerdos
Al leer en el muro de amigas poetas y escritoras como desgranaban versos hermosos, me sentí en orsay y allá que me fui a buscar algún libro.
Le llamaron la Mozart de la poesía, la poeta de la memoria y de la belleza de la condición humana, Wislawa Szymborska su nombre.
Desde la mañana mi cabeza danza entre palabras hermosísimas e imágenes de líneas únicas, dolientes, desesperadas por momentos, de alborozo y fiesta en otros. Un universo en el que prometo seguir navegando.

No le faltan encantos a este hermoso mundo
ni tampoco amaneceres
para los que merece la pena despertar.

Pena que los periódicos que éstos días titulan con su fallecimiento no le hayan dedicado mas páginas (por lo menos las mismas de ésta semana) a su obra que merece llegar a todos.
Dicen en prensa “era alguien que, se atrevía a decir en la ceremonia de entrega del Nobel, que “el poeta, si es poeta de verdad, tiene que repetirse siempre no sé“.

Esta es la que se nos ha ido, la que no sabía nada y lo sabía todo. La que recordaba a los enamorados a primera vista la cantidad de veces que podrían haberse cruzado por el camino (Amor a primera vista). La que sabía que se puede vivir solamente de la memoria para mantener vivo el recuerdo de alguien que ya no va a estar nunca más en el lugar donde estuvo antes (Despedida de un paisaje). La que sabía que hay mucha gente a la que no amamos y que nos regala libertad al dejarnos elegir la opción de no amarlos (Agradecimiento). La que podía anotar una letanía de las frases escuchadas durante un funeral para convertirlas en versos (Entierro II). La que era sencilla y certera. La que decía. La que decía sin maquillar, sin alardes, sin grandeza retórica pero con la grandeza del detalle incrustado en ámbar, detenido.

Mientras leo, descubro y me reencuentro con el comienzo de una película (de una trilogía) que me impactó en su momento Rojo, Blanco y Azul. El poema Amor a Primera vista que inspiró a Krzysztof Kieslowski, es suyo y entonces descubro, que por casualidad, ella y yo, ya estábamos destinadas, solo que yo no había prestado atención a las señales.
Hay más libros en mi mesilla, fuera hace frío, sin embargo hoy, miro el mundo desde un grano de arena.

Bocata de lamprea

2012-02-03T13:14:21Z

Ni imaginar podía que el bocadillo de lamprea estuviese inventado, pero el otro día, en una entrevista en la Cadena SER, me sacó de la ignorancia Begoña Pérez, del restaurante Casa Mezquita, de Arbo. “Cuando llegas por la noche cansada a casa, un bocadillo de lamprea rellena con un bueno vino es una gran cena”, [...]

ese día foi…

2012-02-01T21:29:37Z

Veiga Serantes “vendima seleccionada” (2007) da adega do mesmo nome en Barrantes de Ribadumia no Val do Salnés.

Gardaba esta botella desde o túnel do viño do mes de agosto, coincidindo coa Festa do albariño, túnel no que estivéramos inseridos catro días. Recoñezo que aqueles días non fun quen de atoparlle algo ao Veiga Serantes que no conxunto do cento de marcas coas que convivimos, fixera namorarme dela e non doutras.

Pero onte sorprendeume, non a esperaba, tíñame fallado todo aquel tempo pasado no túnel, todos os días pola maña e pola tarde acercábame a ela coa mesma proposición… pero ningún deses días atopara a resposta buscada. Onte, cando xa non agardaba máis que refrescar a soidade da cea, non cría que me fora entregar os tragos que me fixeran ir máis alá, pensaba que xa o tiñamos falado todo, máis onte deume o que pedira… desde hai tempo.

Ten ese recordo escarchado, de acidez expansiva e volume agarimoso que as veces atopamos na albariña granítica de viñedos que asoman a unha ría baixa da Galicia atlántica, claro que despois do tempo natural que todos necesitamos para dar o mellor de Nos.

Recórdame á brisa que ven da praia traendo a baixamar, rodeado de herbas que cheiran, tumbado á sombra dunha pavieira co punto goloso que lle deixou un día soleado e o calor da túa compaña.

tróuxome froita de oso, aire fresco salino, mambrelo, herbas aromáticas, especias brancas, flor branca silvestre e unha punta mineral que se vai estendendo coma unha caricia. Acidez que limpa un paso de volume untuoso, deixando a boca impregnada dun frescor longo entre os aromas pasados, eses que volven con cada cheiro, con cada bico.

con albariñas así… se estivera lonxe de Punta Balea unha copa deste precioso dourado levaríame a súa costa, sentados nas rochas co calor da casiña en min

se os aromas me enchen tanto como o rastro que me deixas… a boca é para non despegarte dos meus beizos

El Extramundi

2012-02-01T20:49:57Z

Los últimos meses me dieron el gusto de poner mi nombre al lado de dos escritores de cabecera para mí, como son Cunqueiro y Cela. La revista “El Extramundi“ fundada por el nobel gallego, acaba de publicar un tomo dedicado a la presencia de la cocina y la gastronomía en la obra de Camilo José [...]

Rías Baixas, Territorio Gastronómico gaña o segundo premio no Álvaro Cunqueiro de xornalismo gastronómico

2012-02-01T12:42:37Z

O noso libro Rías Baixas, Territorio gastronómico foi escollido segundo premio na convocatoria 2012 do XVIII Premio Nacional de Periodismo Álvaro Cunqueiro, que promove o concello de Lalín. O xurado tivo en conta «a mestura de xéneros xornalísticos, coma o reportaxe e a entrevista, así como un espléndido traballo gráfico e de edición». Aí estamos!

Como primeiro premio gañou o programa Larpeiros.

Molí dels Capellans 2012

2012-02-01T12:42:37Z

Foto: J. Gómez Pallarès

A tarragonesa Conca del Barberà sempre é unha denominación que me chama a atención por producir viños sinxelos, seductores e máis frescos do que un agardaría para territorios fortemente mediterráneos. Non digo que sexan viños con acidez, pero si que no padal estes viños seductores, cheos de notas insólitas para un amante dos viños galegos, compensan a calidez mediterránea coa golosidade. Este Molí dels Capellans 2012 cumpre esa función perfectamente, e se cadra sexa o trepat, ese varietal catalán, o responsable do efecto. Na anada 2010 hai unhas notas moi claras, por exemplo, de violeta, de lichis, que se van rápido porque o viño é de paso curto e convida a beber. Faise especial e diferente, e vale para disfrutar con todos. En Compostela, atópase en Valladares e vale 12,50.

Edén

2012-02-01T07:00:36Z

Os Irmandiños: as causas e os feitos, por Carlos Barros

2012-01-31T20:40:52Z

Hoxe publicamos en culturagalega.org esta longa entrevista (máis de 40 minutos) realizada por Santi Pastoriza ao profesor da USC e historiador medievalista Carlos Barros, posiblemente o experto que máis sabe sobre este crucial momento da nosa Historia. A entrevista, enfocada a desmiullar e analizar o fenómeno da Revolta Irmandiña de 1467, resultou unha auténtica clase maxistral. Poucas veces un historiador é capaz de adaptar e sintetizar tanto o seu discurso, de convertelo nunha charla amena. Cando rematas a entrevista, tes a percepción de que levas unha idea moi clara sobre a revolta das Irmandades. Barros desmonta algúns mitos que teño visto por aí e realiza unha análise moi sintética dese abrupto final da nosa Idade Media, de xeito moi ameno e citando literalmente ás persoas da época e a súa percepción do momento. Habitualmente, editamos moito máis os vídeos para que non se nos vaian alén dos 10 minutos pero neste caso, que carafio, para que está Internet se non é para gardar documentos tan valiosos coma este?

Cocina Mexicana

2012-01-31T14:51:45Z

Un corto que con suave ironía centra en el mundo la cocina mexicana. Por sus ingredientes y su gente. No les falta verdad.
O será que es de mis cocinas favoritas

Intimacy 2.0, o xogo da sensualidade e transparencia

2012-01-31T04:34:57Z

INTIMACY é un proxecto de moda que explora a relación entre intimidade e tecnoloxía. Dotado con sensores, tecnoloxías LED e láminas intelixentes, o fascinante destes neotecidos é que cambian a súa opacidade de acordo coa programación. O Studio Roosegaarde deseñounas para cumprir unha misión inquedante e profundamente erótica: as láminas vólvense transparentes se permites unha aproximación moi directa doutra persoa a ti. Deste xeito, «son as interaccións sociais as que determinan o nivel de transparencia, creando un xogo sensual de revelación». Aquí tes máis info e aquí tes un vídeo que o explica.

Un pasado recén lavado

2012-01-31T04:34:57Z

Fotos: Sole

É curioso, pero adoitamos prestarlle máis atención cando facemos turismo a determinados edificios entendidos como «nobles». Casas consistoriais, fortificacións, igrexas, pazos de ricos, e variantes. Gústanos moito máis iso que ver os espazos habitados por xente coma nós. Sen embargo, non hai que perder a óptica.

Lembro cando levamos á miña avoa ao Pazo Real de Madrid. Abreu moito a boca na sala feita de porcelana chinesa e dixo admirada:

-Canto hai que limpar aquí.

E tiña toda a razón do mundo, que raio. Admiración vista desde a óptica persoal, non só o que nos dixeron que había que ver, disfrutar e emocionar.

En Betanzos, na miña querida Betanzos, hai aínda moitos secretos por descubrir. O leigado dos irmáns García Naveira é enorme e abraiante por moitos motivos. O outro día perdímonos nesta obra fascinante de arquitectura civil: un lavadoiro público de finais do século XIX. Para aquelas sufridas mulleres da sociedade brigantina de finais de século, esta obra debeu mellorar as durísimas condicións do lavado diario nas ribeiras do río Mendo. Hoxe, esta curiosísima construción está metida no medio do casco urbano, cunha fermosa ponte do XVI ao carón. Parece un mamotreto pero en realidade é un espazo moi enxeñoso.

Cando baixas ata ela, todo cheira a roupa lavada no río: o perfume fresquísimo que te envolve nesta fila de tiras enormes. A pradeira está chea de cores que abanean co vento. O lavadoiro ten unha curiosa forma. Dúas filas para lavaren roupa, pero o fascinante é a zona de enriba. Unha auténtica malla de telarañas de cabo atravesan por todas as partes das pasarelas de madeira que permiten gañar e gañar metros para tender roupa e daste conta, nese momento, de que son eses curiosas paredes furadas que se aprecian desde fóra. Isto é un hórreo xigante! Reflexos e miles de raiolas fíltranse neste decorado de película, que mestura de forma voluptuosa o irreal co cotián, mentres o vento -xúrovolo- voa aquí dentro, vai e vén, coma os peixes nunha peceira. Hoxe só algunhas persoas deben continuar lavando nas augas do río Mendo, que bendice montes arriba a Moura de Pena Furada. Pero esas poucas mulleres enchen de frescor todo este lugar.

Imaxínome este lugar, cabo de 1910, esa época tan descoñecida do noso pasado recente. As augas do río Mendo cheas de xabrón. As mans aterecidas e con sabañóns ante estas augas frías que baixan cara as Mariñas. E, canda elas, cantigas, nenas prendidas das saias das nais, o fume prendido no fondo, o rebufo de ducias de mulleres que multiplican as voces neste edificio oco, cruzado intencionalmente polos ventos dos irmáns Naveira.

Un lugar, único, digno de ver. Unha xoia que se conservou miragreiramente do desarrollismo das últimas décadas.

Un pazo das xentes do común.

Fusión Morganti

2012-01-29T21:00:06Z

Fotos: Sole

«Nin son de aquí nin son de alá», díxome unha vez, algo fatalista, Flavio Morganti. Eu creo que está trabucado. Flavio Morganti, no seu restaurante Galileo de Pereiro de Aguiar, segue a ser moi do seu alí (norte de Italia, lago de Como) pero cada vez máis de aquí. Implicado en cincuenta historias diferentes que teñen que ver coa gastronomía, empeñado en conectar persoas e accións entre si, a Morganti non se lle ve moito nos saraos gastronómicos pero si na sociedade que vive e rodea a gastronomía. Desde a recuperación de razas de vacuno autóctono ata as cociñeiras do rural, pasando polo uso sustentable da enerxía para cociñar ou inventando cacharros gastronómicos para público final.

Entrementres, claro que é moi de aquí. Pero iso é o fantástico. Flavio Morganti presenta unha carta na que traslada sabores, texturas e aromas do lago de Como a Galicia e viceversa. O resultado é unha cociña que, cada vez, paréceme estar máis fusionada entre si, na que os dous territorios, que el ama, únense de xeito vitalista e cunha habilidade e gusto de presentación máis que notable. Cocido, fabas de Lourenza, variedades lombardas de pasta…

Unha auténtica delicia, unha xoia da Galicia interior.

Poesía necesaria

2012-01-29T23:14:08Z

Ilustración de LA STANZA de Lorenzo Mattotti
Tengo entre el material que llevaré éstos días por Institutos para celebrar el Día de los enamorados, un libro maravilloso. Cada página te remite a un verso perdido por la mente que cambia según tengas los humores ese día, hoy mirando ésta solo me vienen las palabras del chileno

Días y noches te he buscado
Sin encontrar el sitio en donde cantas
Te he buscado por el tiempo arriba y por el río abajo
Te has perdido entre las lágrimas

Noches y noches te he buscado
Sin encontrar el sitio en donde lloras
Porque yo sé que estás llorando
Me basta con mirarme en un espejo
Para saber que estás llorando y me has llorado

Sólo tú salvas el llanto
Y de mendigo oscuro
Lo haces rey coronado por tu mano

Vicente Huidobro

¡Viva Rusia, carallo!

2012-01-29T13:04:18Z

Con toda su desmesura, Robin Food es, sin duda, uno de los mejores programas de cocina que se pueden ver hoy en la televisión en España. Natural como la vida misma, David de Jorge cocina igual que lo haría cualquiera en su casa, pero siempre deja sobre la mesa cuestiones para reflexionar. La semana pasada dedicó [...]