Planetaki Planet Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística

Poemas de amor II

2010-02-09T15:22:57+00:00

Entre os teus lábios
é que a loucura acode,
desce à garganta,
invade a água.
No teu peito
é que o pólen do fogo
se junta à nascente,
alastra na sombra.
Nos teus flancos
é que a fonte começa
a ser rio de abelhas,
rumor de tigre.
Da cintura aos joelhos
é que a areia queima,
o sol é secreto,
cego o silêncio.
Deita-te comigo.
Ilumina meus vidros.
Entre lábios e lábios
toda a música é minha

Eugénio de Andrade

O noso Luns de Entroido

2010-02-09T13:47:54+00:00

Son o Meco do Entroido
e por nome teño Chinto,
estade todos atentos
do que vos vou ir pedindo

Para vivir o Entroido
e neste luns que comeza,
debedes pór calquera cousa
que vos cubra a cabeza.

O noso Martes de Entroido

2010-02-09T13:47:54+00:00

Son o Meco do Entroido
e por nome teño Chinto,
estade todos atentos
do que vos vou ir pedindo

e para mañá que é martes
todos debedes traer
dous zapatos diferentes
para ter guapos os pés

O noso Mércores de Entroido

2010-02-09T13:47:54+00:00

Como o mañá é mércores
para estar máis guapiños,
todos debedes traer
un bighote no fociño!

Curso intermedio de lingua azerí

2010-02-09T12:26:44+00:00

A Área de Normalización Lingüística organiza o Curso intermedio de lingua azerí (familia turca) de 30 horas de duración, impartido pola profesora Mina Shayan.

O azerí é a lingua da familia turca oficial na República de Azerbaixán, tamén falada en Irán, Armenia, Xeorxia, Irak, Turquía e Rusia. Falan azerí arredor de 30 millóns de persoas.

Resolución reitoral

Para inscribirte descarga a o boletín e entrégao na oficina da ANL ou ben envíanolo escaneado ao noso enderezo electrónico: anl@uvigo.es

Poemas de amor

2010-02-09T14:58:56+00:00

Escollín este poema de amor de Marica Campo:

Baixei ao teu amor e foi un pozo:
escuridade moita e máis misterio,
alube de terror e cativerio,
pero eu vinte de luz e tiven gozo.

Todo estaba de estrea, todo mozo,
non sabía da dor nin do cauterio,
oía só o son do teu salterio
e brincábame o sangue co alborozo.

¡Canta lúa afogada na soidade
do teu rostro negado de cotío!
Nunca souben quén eras de verdade.

¡Canta noite perdida, canto frío,
coidando ser feliz nesa cidade
que fundaches por min no desvarío!

Opinade sobre el.

Alejandra, 2º ESO, Rianxo

MORAIMA (poema amoroso de Celso Emilio)

2010-02-09T11:12:54+00:00

Cando quero vivir
digo Moraima.
Digo Moraima
cando semento a espranza.
Digo Moraima
e ponse azul a alba.
Cando quero soñar
digo Moraima.
Digo Moraima
cando é noite pechada.
Digo Moraima
e ponse a luz en marcha.
Cando quero chorar
digo Moraima.
Digo Moraima
cando a anguria me abafa.
Digo Moraima
e ponse a mar en calma.
Cando quero surrir
digo Moraima.
Digo Moraima
cando a mañá é crara.
Digo Moraima
e ponse a tarde mansa.
Cando quero morrer
non digo nada.
E mátame o silencio
de non dicir Moraima.

Beyoncé contra Ana Kiro

2010-02-09T14:03:30+00:00

A semana pasada entregáronse os premios grammy e Beyoncé foi a protagonista ao gañar 6 deles. Preguntarédevos a que ven esta noticia nunha bitácora centrada na normalización.
Pois a cousa é que nós preferimos a Ana Kiro, se aínda non o entendedes, mirade o seguinte vídeo.
Na opción "Choose language", escollede a opción "galician", por suposto.

Agradecémoslle a idea a linguademontes

Queremos galego: iniciativa lexislativa popular

2010-02-09T13:16:20+00:00

A plataforma QUEREMOS GALEGO vén de presentar, no rexistro do Parlamento de Galicia, unha ILP (Iniciativa Lexislativa Popular), que pretende instar á Xunta de Galicia a cumprir o mandato estatutario de promocionar a lingua propia.

A intención que se persegue con esta iniciativa é que se debata e aprobe no Parlamento galego, e o seu obxectivo primeiro é que se garantan por lei os dereitos lingüísticos dos galegofalantes nas súas relacións coas administracións públicas e no ensino, desenvolvendo o estabelecido na Lei de Normalización Lingüística e no Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega, ambas aprobadas por unanimidade polo Parlamento Galego. E finalmente, conseguir a igualdade real de dereitos do galego, como lingua propia de Galiza, con respecto ao castelán.

A Mesa do Parlamento conta cun mes para admitir a trámite esta iniciativa, e a plataforma deberá reunir un mínimo de 15000 sinaturas para que a proposta sexa debatida no Parlamento.

Para consultar o texto completo da iniciativa preme aquí.

Cómpre ler máis...en galego.

2010-02-09T14:03:30+00:00

O número de persoas que se delcaran lectores en Galicia, anda polo 55%. Defínese lector como aquel que ao ser preguntado di ler algún libro polo menos unha vez por semana.Galicia roza a media estatal en hábito de lectura:

Un dos datos que se destacan no aritigo é que España le máis en inglés que en galego:

Ao analizar o idioma habitual de lectura no conxunto do Estado, o informe sinala que o 93,3% dos entrevistados len habitualmente en castelán, seguido por un 4% de lectores que len habitualmente en catalán, un 0,5% en galego, un 0,3% en éuscaro e un 0,1% en valenciano. Ademais, o 1,1% le en inglés e o 0,2% en francés. O informe non separa as porcentaxes por autonomías.
Vendo isto vese a necesidade de que no estado haxa un programa de inmersión lingüística en galego. Xa que está prevista a redución do uso en Galicia, a ver se desta maneira aumentan os niveis de uso da nosa lingua, aínda que sexa en Valladolid.

Puntería educadora

2010-02-09T08:06:52+00:00

A que si dan ganas de facelo?

Queremos Galego chama a “saír do armario” aos galeguistas do PPdeG

2010-02-09T08:51:27+00:00

Onte, cando se cumpría exactamente un ano de que destacados dirixentes do PPdeG –coma o seu secretario xeral e actual conselleiro da Presidencia, Alfonso Rueda, o coruñés Carlos Negreira ou a viguesa Corina Porro– compartisen pancarta coa asociación contraria á normalización da lingua galega, as protestas contra o denominado decreto do plurilingüismo formalizáronse no Parlamento de Galicia

Que pague a Xunta e que pague o goberno español, esixe Ferrín

2010-02-09T08:51:27+00:00

Na liña do que xa veu manifestando en pública desde a súa elección como presidente da Real Academia Galega (RAG), o escritor Xosé Luís Méndez Ferrín insistiu en que a Xunta de Galicia debe asignar unha cantidade fixa nos orzamentos anuais coa que axudar a manter o traballo da institución. A maiores, Méndez Ferrín reivindicou a implicación do goberno español no sostén económico da RAG. Na súa opinión, a institución "ten dereito e así debería ser". Como aval da súa proposta citou o caso da Academia Vasca á que, lembrou...

Modelo Burela: umha liçom de cinema e de senso comum sobre o uso das línguas

2010-02-09T09:38:35+00:00

Matías Escalera Cordero (*) - Umha jovem galega de Burela, Lugo, justifica-se, diante dum frontal de nichos, durante vários minutos – e quase se desculpa –, por se ter atrevido a convencer, primeiro, os seus familiares e, depois, o marmorista, de que o epitáfio de um dos seus seres queridos, falecido, ficasse escrito na língua do defunto, que nom era outra que a língua dos seus familiares...

... que nom era outra que a língua do marmorista, e que nom era outra que a sua própria língua, isto é, a língua galega; e isto, no meio dum mar de lápides escritas em castelhano… Só esse fragmento de vida arrancada ao ecrã, bastaria para recomendar a todos os galegos, e ao resto dos espanhóis, que vissem o documentário de Matías Nicieza e Bernardo Penabade, Modelo Burela (2009), recentemente exibido no Palácio del Marqués de Valdecillas de Madrid, na inauguraçom do Ciclo “Documentales y Cortos sobre la Memoria”, organizado pola AMESDE, Asociación para la Memoria Social Democrática, e pola Universidade Complutense de Madrid.

Nom sei se no seu caso, mas para alguém, como eu, que escreve e se exprime em castelhano, e que ensina língua e literatura castelhana – e nom só porque seja a sua profissom –, nom deixa de ser chocante e humilhante, a um tempo, que umha jovem galega deva explicar-se, e quase desculpar-se, por ter utilizado a sua própria língua no adeus definitivo de um ser querido.

Na realidade, pensando bem, essa cena humilha-nos a ambos, a ela, por se ter que explicar, e a mim, ao verificar, mais umha vez, como a minha língua, a castelhana, tem sido utilizada, e se pretende ainda utilizar, para desnaturalizar e avassalar as línguas de outros. Por isso, a ela e ao resto dos cidadãos de Burela, da Galiza, do País Basco, da Catalunha, lhes digo que esse uso espúrio da minha língua nom se fai em meu nome, nem no de muitos outros castelhano-falantes, que nos envergonhamos disso; e que o chamado “conflito lingüístico” nom existe mais do que entre os que nos querem separar e enfrentar, mas nom entre os que de verdade nos queremos comunicar, e expressar o que somos, na língua ou nas línguas que somos.

E, no entanto – eu bem sei –, há muitos castelhano-falantes que se sentem sinceramente atribulados polo destino da sua língua; a eles, pergunto, pode, na verdade, crer-se que umha língua que falam quatrocentos milhões de pessoas em três continentes, e que estudam dezenas de milhões de outras pessoas, nesses, e nos dous continentes restantes, vai ficar ressentida por os nossos compatriotas galegos, bascos e catalães falarem, pensarem e se exprimirem nas suas próprias línguas? realmente alguém com senso comum pode crê-lo?

As línguas desenvolvem-se ou morrem pola utilidade social e prática que nos oferecem – enquanto ferramentas de comunicaçom que som –, e nengumha política lingüística, numha conjuntura democrática, seja esta ingenuamente voluntarista, ou ansiosamente histérica, conseguirá modificar nem um ápice esse facto incontrovertível. Só umha política premeditadamente imperialista, de extermínio e substituiçom, e este, creio, nom é o caso, o conseguiu – e, mesmo assim, parcialmente – no passado. Por isso mesmo, digo-lhes também a esses mesmos atribulados falantes da minha própria língua que, paradoxalmente, se há umha língua que esteja em perigo de desapariçom na Galiza é o galego; como, no País Basco, o é o euskera; e, na Catalunha, o catalám; e que som estas as línguas que devem ser protegidas. Que a imposiçom do castelhano, a queixa contínua e o abuso, nom humilha tanto as línguas dos outros, como, sobretodo, a nossa língua; e que não lhe fazemos um grande favor, desse modo, pois impedimos que se estabeleça o natural convívio entre os idiomas; essa interacçom que os especializa e distribui, na sala de aula, no recreio, em casa e na rua; quer dizer, em cada um dos contextos e “situações de uso” que marcam os ritmos da vida quotidiana, de um modo lógico e harmónico. Além de provocar umha patente – e, porque nom, lógica também – animadversom numha parte dos que, objectiva ou subjectivamente, se sentem expropriados da sua própria.

E, em última instância, alguém crê, a sério, que a vitória do castelhano nos cemitérios e nos cartórios notariais galegos, fai algum favor à nossa língua? Alguém crê que levando a tensom às escolas e aos claustros de professores, suscitando um conflito onde nom o há, por mero interesse político, fai um favor à língua que supostamente defendem? Quem o pense, nom está neste mundo. E é isto precisamente o que Matías Nicieza e Bernardo Penabade, com umha câmara de terceira mão ao ombro, e um microfone de karaoke, com extraordinário olfacto para o discurso cinematográfico e documental, deixando que fale e se expresse essa jovem, e mais umhas dezenas de cidadãos de Burela, nos mostrárom, numha liçom de senso comum e de cinema documental insuperável.

(*) Escalera Cordero, Matías: nasceu em Madrid, em 1956; embora passasse a infância na cidade de Cáceres. De regresso a Madrid, conciliou os seus estudos universitários com a militância política durante os últimos anos do franquismo e a chamada “transiçom”; até que, na segunda metade da década de oitenta, se foi, primeiro para Moscovo onde foi testemunha dos primeiros passos da Perestroika, numha Uniom Soviética já agonizante; e, dali, para Liubliana (Eslovénia), em cuja Universidade foi professor de língua e literatura espanholas; até que, pouco antes do início da guerra civil jugoslava, em 1991, voltou para Espanha, depois de ter presenciado e vivido a morte dum mundo, o dos “blocos ideológico-militares”, e o nascimento dum outro, o do “pensamento único”.

Vim nascer e morrer dous mundos – comenta, às vezes –; vivim em dous países que já nom existem, e estivem noutros dous que também desaparecêrom; além de ter nascido numha cidade onde ninguém é forasteiro, e num país que, após quinhentos anos, nom se sabe mui bem o que é; do único, porém, que podemos ter certeza é da existência de seres que sofrem e de seres que infligem sofrimento; e que a única fronteira real é a da classe a que se pertence.

Na actualidade, trabalha como professor em Alcalá de Henares, e é Secretário da redacçom da revista de filologia Verba Hispanica; e publica regularmente os seus trabalhos em diversas revistas nacionais e internacionais.

No livro colectivo La (re)conquista de la realidad, que recentemente coordenou para Tierradenadie Ediciones, expressam-se as convicções fundamentais acerca do seu modo de entender a escrita literária. Publicou o poemário Grito y realidad (Tenerife, 2008).

+ Ligaçons relacionadas:

Bernardo Penabade: ''O Modelo Burela poderia aplicar-se em todo o País''. Velho PGL, 21 de Junho de 2008.
Burela aprova por unanimidade um modelo de planificaçom lingüística pioneiro na Galiza. Velho PGL, 02 de Maio de 2008.

Disponível em francês o trabalho de Vlasta Momám sobre os neofalantes

2010-02-09T09:38:35+00:00

PGL – A eslovaca Vlasta Momám vem de publicar a traduçom para o francês do estudo A Mudança de Língua Usual nos Novos Locutores de Galego – Neofalantes, que já fora publicado na GZe-ditora há pouco mais de um ano. Este trabalho pode ser uma boa introduçom para francófonos interessados na situaçom da nossa língua na Galiza, mesmo se nom tiverem um interesse especial na temática dos neofalantes.

No final do manuscrito há um anexo com a trascriçom bilingue galego-francês de umha das 20 entrevistas com neofalantes feitas por Vlasta. O resto do material fica, por enquanto, sem transcrever e sem analisar.

Vlasta iniciou este trabalho de investigaçom em 2007 no quadro do Master de Investigaçom Parcours Plurilinguisme Européen et Interculturalité, Departamento de Dialectologia da Universidade Marc Bloch, Estrasburgo. O trabalho inclui umha entrevista inédita realizada a umha pessoa neofalante.

+ Ligaçons relacionadas:

«A Mudança de Língua Usual nos Novos Locutores de Galego – Neofalantes» [PGL, 02/02/2009]
Entrevista a Vlasta Kováčová-Moman [Velho PGL, 08/05/2007]
Blogue dos neofalantes
Gz-editora

Às compras, em galego

2010-02-09T09:38:35+00:00

PGL – Terminou a campanha de dinamizaçom da língua galega nos mercados promovida pola Concelharia de Normalizaçom Lingüística do Concelho da Corunha, A nosa compra en galego, com umha participaçom do cento por cento entre os comerciantes galegos.

Esta campanha, que tinha como objectivo fomentar o uso do galego nos mercados municipais corunheses e a recuperaçom das formas tradicionais de compra e venda, repartiu 8500 cadernos da listagem da compra entre os clientes dos mercados e 275 dicionários sobre a linguagem do comercio aos vendedores.

Ademais, revalorizou os mercados como lugar de transmissom cultural, achegando formas artísticas como a dança ao Mercado Municipal das Conchinhas, a música ao de Santo Agostinho e a poesia ao Mercado da Praça de Lugo. Neste último, a acçom poético-sonora Falar e andar com os mesmos pés, desenvolvida por David e Estevo Creus junto às bailarinas Marta Alonso e Paulina Funes, contou com umha especial participaçom dos comerciantes que, durante 45 minutos, gozárom dos novos conceitos multimédia de criaçom poética polos distintos recintos do mercado municipal.

As imagens e áudios das actividades estám disponíveis nesta ligaçom.

+ Ligaçons relacionadas:

Às compras por Ferrol, em galego [PGL, 28/10/2009]

Além Guadiana propom medidas para a valorizaçom da língua e a cultura galego-portuguesa

2010-02-09T09:38:35+00:00

PGL – Num documento publicado ontem, a associaçom da Estremadura espanhola Além Guadiana, propom iniciativas em diversos âmbitos e anima a empreender actuaçons que reforcem a singular riqueza cultural de umha localidade, Olivença, onde é latente o legado português.

Entre as linhas de actuaçom incluem-se o fomento do bilingüismo a través da informaçom turística, a rotulaçom urbana, a promoçom dos eventos e festividades ou a difusom bilingüe nos meios de comunicaçom locais, mas também, medidas de estreitamento dos laços culturais com a lusofonia, através da potenciaçom dos actuais vínculos fraternos com cidades portuguesas, ou a promoçom de actividades diversas relacionadas com a música, o teatro, a literatura ou a gastronomia.

Na mesma linha, o documento recolhe outras actuaçons que perserguem a preservaçom do património cultural intangível de herdança portuguesa, com o ponto forte no âmbito linguístico, assim como na tradiçom oral.

As propostas, com fins culturais e turísticos, estám focadas tanto para Olivença e as suas aldeias como para a localidade de Táliga, onde já tivêrom umha boa acolhida por parte dos representantes das instituiçons locais, segundo explicou o colectivo Além Guadiana.

+ Ligaçons relacionadas:

O galego ou a caminhada do português para o castelhano [PGL, 02/02/2010]
‘A Fala, umha língua supervivente’, reportagem em vídeo sobre o galego da Estremadura [PGL, 29/01/2010]
Associação Além Guadiana

1º Concurso Internacional de Violino - Argentina 2010

2010-02-09T09:38:35+00:00

José Carlos da Silva – Entre os dias 10 e 21 de julho acontece em Buenos Aires, Argentina o 1° Concurso Internacional de Violino 2010. O evento que pretende ampliar as oportunidades de intercâmbio musical, divulgar e estimular a prática de violino e ainda, inserir a Argentina no mapa dos grandes concursos internacionais; é organizado pela Comunidade AMIJAI e pela Fundação YPF

Os candidatos interessados precisam ter entre 15 e 27 anos de idade e deverão preencher a ficha de inscrição disponível no sítio www.violinbuenosaires.com até o dia 31 de março de 2010.

Os vencedores serão contemplados com prêmios em dinheiro. Os seis primeiros colocados receberão, respectivamente, a quantia em dólares americanos de 15 mil, 10 mil, 5 mil, 2,5 mil, 1,5 mil e 1 mil. Além desses, haverá também prêmios para a melhor interpretação da obra de Ginastera e de tango argentino no valor de 2,5 mil dólares.

Serviço

1° Concurso Internacional de Violino de Buenos Aires em 2010.

End.: Arribeños 2355 / C1428 APE - Ciudad de Buenos Aires - Argentina

Tel-Fax.: (+ 5411) 4784-1243

Email: info[arroba]violinbuenosaires.com

Site do evento: http://www.violinbuenosaires.com

Editores em catalám apoiam a lei do cinema para solucionar o desequilíbrio lingüístico

2010-02-09T09:38:35+00:00

PGL Países Cataláns – A Associació d'Editors em Llengua Catalã (AELLC) mostrou nesta sexta-feira o seu apoio à Lei do Cinema da Catalunha impulsionada pola Conselharia para a Cultura da Generalitat para emendar o actual desequilíbrio lingüístico na actual oferta de filmes.

Num comunicado, a AELLC deu o seu apoio pleno ao objectivo da lei de fazer «plenamente equitativa» a oferta e assegurou que na actualidade o espectador de cinema em catalám está em umha manifesta inferioridade de eleiçom.

Ainda, o colectivo explica no documento que fica um «longo caminho por percorrer dantes que se consiga a liberdade dos consumidores de cinema» e sublinhou que 3% actual de quota de emissom de filmes em catalão está "muito longe" da oferta existente em rádio ou televisom.

+ Ligaçons relacionadas:

Primeiros protestos contra cinemas que nom projectam em catalám [PGL, 05/02/2010]
O galego, fora das salas do cinema comercial [PGL, 03/02/2010]
Ver vídeo dos protestos
Entrevista com Joel Joan, presidente da Academia do Cinema Catalám, sobre a nova lei do cinema [Vídeo]

Ferrín situa em 1,2 milhons de euros as necessidades da RAG «para sobreviver»

2010-02-09T01:56:31+00:00

PGL - Num acto que tivo lugar ontem em Ourense, o presidente da RAG, Xosé Luís Méndez Ferrín, quantificou em 1,2 milhons de euros as necessidades económicas da Academia «para sobreviver».

Para lograr este objectivo, o académico solicitou a inclusom de despesas orçamentárias para a RAG nos orçamentos da Junta, mas também nos do Estado espanhol, lembrando que, por exemplo, a Academia Basca recebe subsídios dos Governos autonómicos basco e navarro, assim como do francês.

Esta cifra serviria, segundo Ferrín, para pagar as «vinte e oito pessoas em nómina» que tem a RAG, além de para a ediçom de umha nova versom do dicionário e trabalhar em terminologias, toponímia e onomástica pessoal.

XORNADAS DE FORMACIÓN DOS PREMIOS DE INNOVACIÓN EN NORMALIZACIÓN LINGÜÍSTICA: CARTA A ANXO LORENZO

2010-02-09T01:11:11+00:00

Carta que lle enviamos ao Secretario Xeral de Política Lingüística, Anxo Lorenzo, os ENDL galardoados nos Premios á Innovación en Normalización Lingüística deste curso 2009-2010.

________________

Señor secretario xeral de Política Lingüística:

Reclamamos a súa atención para unhas breves consideracións que queremos transmitir ao goberno galego e que recollen o noso sentir unánime. O sentido da responsabilidade e o respecto que nos merece a súa persoal traxectoria docente e investigadora serán o contrapeso que nos permita conseguir continencia verbal á hora de lle expresar o noso malestar.
Aínda que para vostede non sexa agradábel escoitar as nosas queixas –e tampouco para nós formulalas-, temos a obriga moral de transmitirllas aquí e agora. Coa máxima cordialidade e co máximo respecto, nesta que debería ser xornada de xúbilo, temos que alzar a nosa voz para clamar contra a involución manifesta (redución do número de premios; dotación económica testemuñal; cambios regresivos na convocatoria de axudas para os equipos de normalización; actitude de desprezo polo patrimonio literario por parte do conselleiro do ramo; e, como colofón, as chamadas Bases do Decreto do Plurilingüismo).
A que era tenue e incipiente normalización nos centros foi posíbel grazas á implicación de profesoras e profesores comprometidos, ás veces para o alumnado os únicos referentes de uso do galego en todos os ámbitos. Con que fin pretenden que este profesorado teña que renunciar á docencia vertebradora? Cal é o fin de que se pretenda responsabilizar do ensino en galego a determinadas persoas sen competencia nin motivación para esta encomenda? A mellor garantía da presenza normalizada do galego no ensino é o profesorado que leva varios anos desenvolvendo en galego a docencia e a vida. Mais este histórico contributo de recuperación da identidade colectiva será cercenado polo marco legal proposto, que acentúa os comportamentos diglósicos e nega a posibilidade de ofrecer ao alumnado modelos de usos lingüísticos normalizados.
Por todo o exposto, os representantes aquí presentes dos Equipos de Normalización Lingüística que están a desenvolver en colexios e institutos proxectos cuxa calidade ten sido recoñecida nos premios de innovación convocados pola Secretaría que vostede dirixe solicitámoslle a retirada destas bases e o mantemento do Decreto en vigor, o que desenvolve as medidas consensuadas no Plan de Normalización da Lingua Galega e o máis axeitado para poder cumprir a tarefa que a propia administración educativa nos encomendou: promover o galego para normalizar o seu uso entre a comunidade educativa, asentando así as bases dun ensino plurilingüe.
Asdo.:
Premios á Innovación en Normalización Lingüística 2009-2010
Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística do CEIP Aguiño (Ribeira), CEIP A Gándara (Carballo), CEIP A Pedra (Bueu), CEIP Bergantiños (Carballo), CEIP Quintela (Moaña) IES Menéndez Pidal (A Coruña), IES Sardiñeira (A Coruña), IES Félix Muriel (Rianxo), IES Perdouro (Burela), IES Rodeira (Cangas) e IES de Porto do Son (Porto do Son).

Modelo Burela: unha lección de cine e sentido común sobre o uso das linguas

2010-02-09T02:37:22+00:00

Una joven gallega de Burela, Lugo, se justifica, delante de un frontal de nichos, durante varios minutos –y casi se disculpa–, porque se atrevió a convencer, primero, a sus familiares y, luego, al marmolista, de que el epitafio de uno de sus seres queridos, fallecido, quedase escrito en la lengua del difunto, que no era otra que la lengua de sus familiares; que no era otra que la lengua del marmolista, y que no era otra que su propia lengua, esto es, la lengua gallega; y esto, en medio de una mar de lápidas escritas en castellano… Sólo ese fragmento de vida arrancada a la pantalla, bastaría para recomendar a todos los gallegos, y al resto de los españoles, que viesen el documental de Matías Nicieza y Bernardo Penabade, Modelo Burela (2009), recientemente exhibido en el Palacio del Marqués de Valdecillas de Madrid, en la inauguración del Ciclo “Documentales y Cortos sobre la Memoria”, organizado por AMESDE, Asociación para la Memoria Social Democrática, y la Universidad Complutense de Madrid.

No sé si a ustedes, pero a alguien, como es mi caso, que escribe y se expresa en castellano, y que enseña lengua y literatura castellana –y no sólo porque sea su profesión–, no deja de resultarle chocante y humillante, a un tiempo, el que una joven gallega deba explicarse, y casi disculparse, porque ha utilizado su propia lengua en el adiós definitivo de un ser querido.

En realidad, considerándolo bien, esa escena nos humilla a ambos, a ella, por tenerse que explicar, y a mí, al comprobar, una vez más, cómo mi lengua, la castellana, se ha utilizado, y se pretende aún utilizar, para desnaturalizar y doblegar las lenguas de otros. Por eso, a ella y al resto de los ciudadanos de Burela, de Galicia, del País Vasco, de Cataluña, les digo que ese uso espurio de mi lengua no se hace en mi nombre, ni en el de muchos otros castellanoparlantes, que nos abochornamos por ello; y que el llamado “conflicto lingüístico” no existe sino entre los que nos quieren separar y enfrentar, pero no entre los que de verdad nos queremos comunicar, y expresar lo que somos, en la lengua o en las leguas que somos.

Y, no obstante –lo sé bien–, hay muchos castellanoparlantes que se sienten sinceramente atribulados por el destino de su lengua; a ellos, les pregunto, ¿puede, en verdad, creerse que una lengua que hablan cuatrocientos millones de personas en tres continentes, y que estudian decenas de millones de otras personas, en esos, y en los dos continentes restantes, se va a resentir porque nuestros compatriotas gallegos, vascos y catalanes hablen, piensen y se expresen en sus propias lenguas?; ¿realmente alguien con sentido común puede creerlo?

Las lenguas se desarrollan o mueren por la utilidad social y práctica que nos ofrecen –en cuanto herramientas de comunicación que son–, y ninguna política lingüística, en una coyuntura democrática, sea esta ingenuamente voluntarista, o ansiosamente histérica, logrará modificar ni un ápice ese hecho incontrovertible. Sólo una política premeditadamente imperialista, de exterminio y sustitución, y este, creo, no es el caso, lo ha logrado –y, aun así, parcialmente– en el pasado. Por eso mismo, les digo también a esos mismos atribulados hablantes de mi propia lengua que, paradójicamente, si hay una lengua que esté en peligro de desaparición en Galicia es el gallego; como, en el País Vasco, lo es el euskera; y, en Cataluña, el catalán; y que son estas las lenguas que deben ser protegidas. Que la imposición del castellano, la queja continua y el abuso, no humilla tanto a las lenguas de los otros, sino, sobre todo, a nuestra lengua; y que le hacemos un flaco favor, de ese modo, pues impedimos que se establezca la natural convivencia entre los idiomas; esa interacción que los especializa y distribuye, en el aula, en el patio del recreo, en casa y en la calle; es decir, en cada uno de los contextos y “situaciones de uso” que marcan los ritmos de la vida cotidiana, de un modo lógico y armónico. Además de provocar una patente –y, por qué no, lógica también– animadversión en una parte de los que, objetiva o subjetivamente, se sienten expropiados de la suya propia.

Y, en última instancia, ¿alguien cree, de verdad, que la victoria del castellano en los cementerios y en las notarías gallegas, hace algún favor a nuestra lengua? ¿Alguien cree que llevando la tensión a las escuelas y a los claustros de profesores, suscitando un conflicto donde no lo hay, por el mero rédito político, hace un favor a la lengua que supuestamente defienden? Quien lo piense, no está en este mundo. Y es esto precisamente lo que Matías Nicieza y Bernardo Penabade, con una cámara de tercera al hombro, y un micrófono de karaoke, con extraordinario olfato para el discurso cinematográfico y documental, dejando hablar y expresarse a esa joven, y a unas decenas más de ciudadanos de Burela, nos han mostrado, en una lección de sentido común y de cine documental insuperable.

Matías Escalera Cordero

Unha lección de cine e sentido común sobre o uso das linguas

2010-02-09T00:13:12+00:00

Lemos en Crónica 3:

Tic tac

2010-02-09T01:14:17+00:00

Tic tac é un libro-disco que combina música e ilustración para público infantil a partir de tres anos
de idade. Trátase dunha obra para ver, escoitar e cantar, tanto en familia como na escola, como complemento das clases de Educación Musical.

Neste primeiro traballo musical en solitario, Pablo Díaz fai un percorrido por distintos ritmos cos que, dende a perspectiva do folk, abarca a universalidade da música, dende o xénero clásico ata o jazz, pasando polo rock, o soul, o swing e os ritmos latinos.

As 16 cantigas do disco abordan temas próximos aos cativos, como a natureza, o mar, os animais ou o fogar, de xeito que se lles proporciona vocabulario e fórmulas de expresión a través da música.

Compleméntase cunhas orixinais ilustracións feitas coa técnica do linograbado, un método recuperado por Marc Taeger co que afonda no caracter tradicional da obra. Algunhas das musicais deste traballo forman parte das actividades de animación lingüística da campaña ‘Palabras no Ar’ que KALANDRAKA realiza en concellos galegos.

En breve terémolo na biblioteca, porque ten moi boa pinta!

Crónicas das III Jornadas de Língua: Língua, música, comunicação... e Lusofonia (ou Galeguia)

2010-02-09T01:02:33+00:00

Ugia Pedreira, Jurjo Souto e Ugia Senlhe ofereceram as suas experiências no campo da música a respeito das estratégias de comunicação da Galiza com a Lusofonia. Ugia Pedreira manifestou-se orgulhosa de ser partícipe do movimento reintegracionista, do qual disse admirar a sua capacidade amnésica e humorística. Jurjo Souto falou do Zeca Afonso como parte fundamental da origem da nova música galega. Ugia Senlhe chamou a atenção para a peregrinação à procura da origem comum que muitos brasileiros fazem chegando à Galiza.